Πνευματική Γεωγραφία της Καλύμνου – Ήθη και έθιμα της Πρωτοχρονιάς Β’

Από τον Γιάννη Μουσελλή, Β2

Το σφάξιμο του χοίρου

goyroynopoyloΈνα παλιό έθιμο, που η πρόοδος και οι σύγχρονες ευκολίες το έχουν σβήσει, είναι το σφάξιμο του χοίρου. Κάθε οικογένεια μεγαλώνει στην αυλή του σπιτιού ένα χοίρο για να το σφάξει τις μέρες των γιορτών. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς η νοικοκυρά έβραζε σ΄ ένα καζάνι πολύ νερό.

Ο χασάπης με τη βοήθεια και άλλων αντρών έσφαζε το χοίρο. Μετά το σφάξιμο και το καθάρισμά του από τις τρίχες με κοχλαστό νερό, έσχιζαν το χοίρο και τον χώριζαν σε κομμάτια : κεφάλι, πόδια, έντερα, χοxoirinoιρομέρια κλπ.

Την ουροδόχο κύστη, τη «φούσκα» του χοίρου, την καθάριζαν, τη φούσκωναν και την έδιναν στα παιδιά να παίξουν. Τα έντερα τα έπλεναν καλά και τα έβαζαν στο ξύδι. Ψιλοκομμένα κομμάτια κρέας χοίρου τα έβαζαν για οχτώ μέρες στο κρασί και στη συνέχεια γέμιζαν μ΄ αυτά τα έντερα φτιάχνοντας τα λουκάνικα.

Τα λουκάνικα και τα κρέατα του χοίρου, αφού τα κρέμαγαν σ΄ ένα κοντάρι, τα κάπνιζαν σε φωτιά από σχοινιές, μερσινιές και ξισταρκές για να στεγνώσουν. Μετά τα κρεμούσαν στον ήλιο για να ξεραθούν καλά. Από το κρέας του χοίρου έτρωγαν όλο το χρόνο.

Κρεμμύδα για γούρι

kremydaΤο σκυλοκρέμμυδο ή κρεμμύδα είναι συνηθισμένο φυτό στην Κρήτη. Φυτρώνει άγριο και μοιάζει με μεγάλο κρεμμύδι. Τα ζώα δεν το τρώνε γιατί έχει δηλητήριο, που μπορεί να προκαλέσει δερματικό ερεθισμό από επαφή. Ακόμα και να το βγάλεις απ’ τη γη και να το κρεμάσεις, δεν παύει να βγάζει νέα φύλλα και άνθη. Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική του δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα, γι’  αυτό  την πρωτοχρονιά κρεμούν σκυλοκρέμμυδο στα σπίτια τους. Πρόκειται για αρχαίο έθιμο καλοτυχίας αιώνα που αναφέρεται ήδη από τον 6π.Χ. Σήμερα τείνει να εγκαταλειφθεί.

 

markes-1Χαρτοπαιξία: Αγαπημένο έθιμο των Ελλήνων τις μέρες της Πρωτοχρονιάς είναι να δοκιμάζουν την τύχη τους. Εκτός από το Κρατικό Λαχείο που κληρώνει 10.000.000 την Πρωτοχρονιά, υπάρχει επίσης η χαρτοπαιξία και τα ζάρια σε καφενεία, λέσχες και σπίτια.

Στα σπίτια είναι έθιμο να παίζονται χαρτιά το βράδυ της Παραμονής της Πρωτοχρονιάς περιμένοντας την αλλαγή του χρόνου. Τα ποσά είναι συνήθως χαμηλά, τέτοια που να προσφέρουν απλά μια φιλική διασκέδαση χωρίς να στενοχωρούν τους χαμένους.

 

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς σε όλη την Ελλάδα

 Πρώτη μέρα ενός καινούριου χρόνου η Πρωτοχρονιά, και όλη η Ελλάδα σπεύδει να τη γιορτάσει με το δικό της μοναδικό τρόπο. Πάρτε μια γεύση πώς υποδέχονται την ξεχωριστή αυτή ημέρα διάφορα μέρη στη χώρα μας.

 Σάμος : Η «προβέντα» και τα «μουλιστρίνια»

glykaΕκτός από την βασιλόπιτα, οι γυναίκες της Σάμου φτιάχνουν και την «προβέντα». Πρόκειται για ένα πιάτο με γλυκά που «κρίνει» τη νοικοκυρωσύνη της Σαμιώτισσας. Απαραίτητο «συστατικό» κάθε σπιτιού είναι το σπάσιμο του ροδιού και το σκόρπισμα των σπόρων του ώστε να γεμίσει το σπίτι ευτυχία και υγεία, ενώ οι τυχεροί που θα κάνουν ποδαρικό, παίρνουν τα «μπουλιστρίνα», το γνωστό σε όλους μας χαρτζιλίκι.

 Θάσος : Το σκόρπισμα των φύλλων

Πρόκειται για ένα πολύ παλιό έθιμο κατά τη διάρκεια του οποίου όλοι κάθονται γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στ’ αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μια ευχή, χωρίς, όμως, να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.

Καβάλα : Ψέλνουν τα κάλαντα ανάβοντας φωτιές

Ένα πολύ παλιό έθιμο, προερχόμενο από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας: τα αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες τη νέα  χρονιά, συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία. Την παραμονή ανάβουν μια μεγάλη φωτιά και ψέλνουν τα κάλαντα. Με το που ο δείκτης δείξει δώδεκα, ξεκινά το παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά. Σε άλλες περιοχές της Καβάλας, το μικρότερο μέλος της οικογένειας μεταφέρει μια πέτρα στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο και γερή η οικογένεια, ενώ τα μικρότερα παιδιά κάνουν «ποδαρικό» σε όλα τα σπίτια του κάθε οικισμού, μπαίνοντας με το δεξί. Για την καλή τύχη που φέρνουν, ανταμοίβονται από τους ιδιοκτήτες με δώρα και γλυκά.

 Ανατολική Μακεδονία: Οι «Μωμόγεροι»

Με ρίζες από τον Πόντο, οι «Μωμόγεροι» αναβιώνουν κάθε χρόνο στους Σιταγρούς και στα Πλατανιά της Δράμας. Πρόκειται για ένα είδος λαϊκού παραδοσιακού θεάτρου, όπου οι πρωταγωνιστές μιμούνται γεροντικά πρόσωπα, εξ ού καιη ετυμολογία της λέξης «μωμόγερος» από το «μίμος+γέρος».

 Ξάνθη: Πρασόπιτα, όπως λέμε Βασιλόπιτα!

prassopita4Οι οικογένειες ανοίγουν φύλλο και παρασκευάζουν μια πίτα με πράσο, κιμά και μπαχαρικό κύμινο. Η πίτα ψήνεται σε παραδοσιακό ταψί, το οποίο ονομάζεται «σινί».

  Ηράκλειο Κρήτης : η μπουγάτσα και η «καλή χέρα».

bougatsaΚάθε χρόνο η Πρωτοχρονιά στην Κρήτη συνοδεύεται από μεγάλη κατανάλωση μπουγάτσας. Για το σκοπό αυτό, σε όλους τους δρόμους του Ηρακλείου στήνονται υπαίθριοι πάγκοι για να είναι γλυκιά η πρώτη γεύση που θα πάρουν οι κάτοικοι του νησιού. Όσο για το χαρτζηλίκι; Αυτό ονομάζεται «καλή χέρα» και ρέει άφθονο! Μερικές δεκαετίες παλιότερα, η «καλή χέρα» ήταν το μόνο δώρο που έπαιρναν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν απλά ένα κέρασμα μιας και ούτε χρήματα υπήρχαν πολλά, αλλά ούτε μαγαζιά με παιχνίδια.

 

Περί

Είμαι θεολόγος, εργάζομαι στο 2ο Γυμνάσιο Καλύμνου, Δωδεκάνησα και είμαι υπεύθυνη πολιτιστικού προγράμματος και έργου etwinning με θέμα μια διαδικτυακή εφημερίδα ελληνική με σχολεία της Ελλάδος και ευρωπαϊκή με κύρια γλώσσα τα αγγλικά και σε συνεργασία με 12 ευρωπαϊκά σχολεία και 10 ελληνικά. Στόχος μου είναι τα έργα αυτά να βοηθήσουν τα παιδιά να αγαπούν να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν με τρόπο ευχάριστο, να ψυχαγωγούνται κυριολεκτικά, να μάθουν να συνεργάζονται και να αναγνωρίζουν στο πρόσωπο του συμμαθητή τους το πρόσωπο του Θεού τους, δηλαδή ένα πρόσωπο ανεπανάληπτο σε αξία, μοναδικό και άξιο να μοιάσει στον Θεάνθρωπο Χριστό, προκειμένου η ζωή του να αποκτήσει το πραγματικό της νόημα : τη θέωση εν Χριστώ Ιησού.

Αναρτήθηκε στις Η πόλη μου, Ορθόδοξος Χριστιανισμός

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Έγγραφα Αρχείων

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 15 ακόμα followers

Στατιστικά...
  • 44,769 επισκέψεις
kalymnosola

Όλα όσα συμβαίνουν στην Κάλυμνο

Marianna M.

Handmade jewelry with Polymer Clay and Macramé - Cavandoli knots - Χειροποίητα κοσμήματα με πολυμερή πηλό και Macramé – Cavandoli κόμπους

religious

A fine WordPress.com site

My Blog

The greatest WordPress.com site in all the land!

Il Blog di Tino Soudaz 2.0 ( un pochino)

Provando tanto, prima o poi riesco anche se tante cose continuo a non capirle

Α1 - 2ο Γυμνάσιο Καλύμνου

Ζώντας στην κοινωνία της Πληροφορίας

Twitterova družina

nove tehnologije u nastavi

Diving in the Oceans of Knowledge!

A Journey with Our Journal

"Η βασιλεία του Θεού εντός υμών εστιν..."

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ Ι.Μ. ΚΑΛΥΜΝΟΥ-ΛΕΡΟΥ-ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ

Effective Social Networking

How to be an Effective Member of the Top Social Networking Sites

kgerogianni

A topnotch WordPress.com site

ExploreDreamDiscover Talks

Travel, culture, food, and perception

taste of colours

everything has got taste

The Student Gazzete

Getting to know us

XML

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

WordPress.com News

Ζώντας στην κοινωνία της Πληροφορίας

The Student Gazette

Getting to know us

Gluten Free Gus

Baking Joy Into Every Gluten-free Bite

Αρέσει σε %d bloggers: