Η Δ΄ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ

σταυροφορίες1Η Δ’ Σταυροφορία είχε στόχο την κατάληψη της Ιερουσαλήμ μέσω μιας εισβολής στην Αίγυπτο, αλλά παρέκκλινε από το στόχο της και οι Σταυροφόροι κατέλαβαν τελικά την Κωνσταντινούπολη, καταλύοντας τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και ιδρύοντας τη Λατινική Αυτοκρατορία. Ως ιστορικό γεγονός, η Δ’ Σταυροφορία αποτέλεσε ένα εξαιρετικά πολύπλοκο ιστορικό φαινόμενο, το οποίο υπήρξε αποτέλεσμα διάφορων συμφερόντων και συναισθημάτων: θρησκευτικά αισθήματα, ελπίδες των Σταυροφόρων για ηθική ανταμοιβή και επιθυμία για κέρδη και περιπέτειες και υλικά κέρδη από την άλλη πλευρά. Η επικράτηση των υλικών συμφερόντων, εκδηλώθηκε ξεκάθαρα κατά την Δ’ Σταυροφορία με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1204.

Οι μετέχοντες στην Σταυροφορία

Το 1198 εξελέγη πάπας ο Ιννοκέντιος Γ ο οποίος επρόκειτο να οργανώσει την Δ’ Σταυροφορία κατά την οποία οι Χριστιανοί της Ανατολής και της Δύσης θα ενώνονταν για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τα χέρια των απίστων. Προσκλήθηκαν να συμμετέχουν στη Σταυροφορία όλοι οι άρχοντες της Ευρώπης. Στο κάλεσμα όμως δεν ανταποκρίθηκε ικανοποιητικός αριθμός. Από τους σημαντικούς βασιλιάδες μόνο αυτός της Ουγγαρίας έλαβε μέρος στην Σταυροφορία. Πάντως οι πιο εκλεκτοί ιππότες της Δύσης, κυρίως από τη βόρεια Γαλλία, ακολούθησαν τους Σταυροφόρους.

Σημαντικό ρόλο στην Δ’ Σταυροφορία έπαιξε ο δόγης της Βενετίας Ερρίκος Δάνδολος. Αυτός είχε αντιληφθεί καλά ότι η Ανατολή ήταν πηγή πλούτου και έστρεψε την προσοχή του πρώτα στον πλησιέστερο αντίπαλο, το Βυζάντιο. Ως πρώτο βήμα ζήτησε την πλήρη αποκατάσταση όλων των εμπορικών προνομίων που είχε αποκτήσει η Βενετία παλαιότερα στο Βυζάντιο και είχαν περιοριστεί την εποχή των Κομνηνών.

Η προετοιμασία της Σταυροφορίας

Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της Δ’ Σταυροφορίας δύο χαρακτήρες έπαιξαν σημαντικό ρόλο: ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ και ο δόγης Ερρίκος Δάνδολος. Ο κόμης Θεοβάλδος Γ της Καμπανίας εξελέγη αρχηγός του στρατού των Σταυροφόρων, αλλά πέθανε ξαφνικά πριν αρχίσει η Σταυροφορία. Ως νέος ηγέτης εκλέχθηκε ο Βονιφάτιος ο Μομφερατικός, έτσι η αρχηγία περιήλθε σε Ιταλό πρίγκιπα.

Έναρξη της Σταυροφορίας

Οι Σταυροφόροι έπρεπε να συγκεντρωθούν αρχικά στη Βενετία, που αντί ορισμένου χρηματικού ποσού ανέλαβε να τους μεταφέρει με τα πλοία της στην Ανατολή. Όμως δεν ήθελε να τους μεταφέρει πριν εισπράξει ολόκληρο το χρηματικό ποσό που της είχαν υποσχεθεί. Μη έχοντας όλο το ποσό, οι Σταυροφόροι αναγκάστηκαν να δεχτούν την πρόταση του Δάνδολου: να τον βοηθήσουν να καταλάβει τη δαλματική πόλη Ζάρα που είχε αποσπαστεί από τη Βενετία για να προσαρτηθεί στην Ουγγαρία. Αν και ο βασιλιάς της Ουγγαρίας μετείχε στην Σταυροφορία, οι Σταυροφόροι δέχτηκαν την πρόταση του δόγη και κατευθύνθηκαν εναντίον της Ζάρα. Έτσι η Σταυροφορία που προορίζονταν να στραφεί κατά των μουσουλμάνων “απίστων” άρχισε την πολιορκία μιας χριστιανικής πόλης στην οποία ζούσαν Σταυροφόροι. Τελικά οι Σταυροφόροι κατέλαβαν τη Ζάρα και την κατέστρεψαν.

 Παρέκκλιση προς Κων/πολη

Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ζάρα, αναδείχτηκε μια νέα προσωπικότητα στο προσκήνιο: ο γιος του εκθρονισμένου βυζαντινού αυτοκράτορα Ισαάκιου, Αλέξιος, που είχε καταφύγει στη Δύση με σκοπό να ζητήσει βοήθεια για την αποκατάσταση του θρόνου του. Αυτός ζήτησε από τη Βενετία και τους Σταυροφόρους να τον βοηθήσουν. Για τη βοήθεια αυτή ο Αλέξιος υποσχέθηκε, σε ό,τι αφορούσε τον θρησκευτικό τομέα, να υποτάξει το Βυζάντιο στη Ρώμη, αλλά και να πληρώσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό μετά την αποκατάστασή του και τέλος να συμμετάσχει και ο ίδιος προσωπικά στην μετέπειτα Σταυροφορία. Οι Σταυροφόροι δέχτηκαν τις προτάσεις του Αλέξιου και αποφάσισαν να συμμετάσχουν κατά της Κωνσταντινούπολης, υπό τον όρο μετά να κατευθυνθούν προς την Αίγυπτο. Έτσι, τον Μάιο του 1203 ο Ενετικός στόλος με τον Δάνδολο, τον Βονιφάτιο Μομφερατικό και τον πρίγκιπα Αλέξιο, απέπλευσε από τη Ζάρα και ύστερα από ένα μήνα έκανε την εμφάνισή του στην πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Η πρώτη άλωση

Φαινόταν πιθανό ότι η οχυρωμένη βυζαντινή πρωτεύουσα θα μπορούσε να αντισταθεί με επιτυχία στους Σταυροφόρους, των οποίων ο αριθμός δεν ήταν τόσο μεγάλος. Οι τελευταίοι, όμως, αποβιβάστηκαν στην ευρωπαϊκή ακτή και κατέλαβαν τον Γαλατά, έσπασαν την αλυσίδα που έκλεινε τον Κεράτιο κόλπο και εισχώρησαν σε αυτόν πυρπολώντας τα πλοία που βρίσκονταν εκεί. Ταυτόχρονα οι ιππότες επιτέθηκαν κατά της πόλης, που παρά την απεγνωσμένη αντίσταση καταλύφθηκε τον Ιούλιο του 1203 από τους Σταυροφόρους. Ο Αλέξιος Γ εγκατέλειψε την πόλη και διέφυγε παίρνοντας μαζί του το δημόσιο θησαυροφυλάκιο. Ο Ισαάκιος Β απελευθερώθηκε από τη φυλακή και επανήλθε στον θρόνο, ενώ ο γιος του Αλέξιος που είχε φτάσει μαζί με τους Σταυροφόρους ανακηρύχθηκε συναυτοκράτορας (Αλέξιος Δ). Η πρώτη αυτή πολιορκία και κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους έγινε με σκοπό την αποκατάσταση του Ισαακίου Β στον θρόνο.

Αλλαγή σχεδίων

Η συνέχεια όμως της Σταυροφορίας δεν ήταν αυτή που είχε σχεδιαστεί στη Ζάρα. Το αυτοκρατορικό ταμείο πλέον ήταν άδειο. Απελπισμένος ο νέος συναυτοκράτορας προσπαθεί να συλλέξει το χρηματικό ποσό που έχει υποσχεθεί στους Σταυροφόρους με διάφορους τρόπους: πρόσθετοι φόροι, δασμοί, συλλέγεται ακόμη και το ασήμι και το χρυσάφι από το στολισμό της εκκλησιαστικής περιουσίας. Όμως ο λαός της Κωνσταντινούπολης τρέφει εχθρικά αισθήματα για την νέα του εξουσία, που την θεωρούσε προδοτική καθώς συναίνεσε στην Άλωση της πόλης. Η επανάσταση δεν αργεί να ξεσπάσει. Ο λαός της Πόλης ανατρέπει την εξουσία του και ανακηρύσσει αυτοκράτορα τον Αλέξιο Ε Μούρτζουφλο. Αυτός δεν δέχεται σε καμία περίπτωση να τηρήσει τους όρκους των προκατόχων του με τους Σταυροφόρους και αρνείται οποιονδήποτε συμβιβασμό. Αντίθετα προσπαθεί να οργανώσει την άμυνα της πόλης για ενδεχόμενη επίθεση που δεν αργεί να πραγματοποιηθεί. Οι Σταυροφόροι μετά το θάνατο του Ισαακίου και του Αλεξίου θεώρησαν τους εαυτούς τους απαλλαγμένους από κάθε υποχρέωση που είχαν αναλάβει έναντι του Βυζαντίου. Η ευθεία σύγκρουση Ελλήνων και Σταυροφόρων ήταν πια αναπόφευκτη και οι δεύτεροι άρχισαν να σχεδιάζουν την, για λογαριασμό τους, κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης.

 Οριστική άλωση

Έτσι οι Σταυροφόροι άρχισαν την προσπάθειά τους να καταλάβουν την Κωνσταντινούπολη με συνδυασμένες επιθέσεις από ξηρά και θάλασσα. Μια πρώτη επίθεση των Σταυροφόρων το πρωί της 9ης Απριλίου 1204 εναντίον του θαλάσσιου τείχους αποκρούστηκε. Στις 12 Απριλίου, όμως η επίθεση επαναλήφθηκε στο τείχος του Κεράτιου. Οι Βενετοί, που είχαν δέσει τις γαλέρες τους ανά δύο και τις είχαν υπερυψώσει με ξύλινες κατασκευές, τις οδήγησαν γεμάτες στρατό κατά των πύργων. Μετά από σκληρή μάχη, το απόγευμα κατόρθωσαν να καταλάβουν δύο πύργους και να δημιουργήσουν πρώτα ένα άνοιγμα στα τείχη και να ανοίξουν τρεις πύλες από όπου άρχιζαν να εισχωρούν στην πόλη. Όταν νύχτωσε, οι Σταυροφόροι είχαν καταλάβει ένα μικρό μέρος της περιοχής κοντά στον Κεράτιο κόλπο. Η βυζαντινή ηγεσία απέδειξε τότε πως δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει τις περιστάσεις. Ο Αλέξιος Ε Μουρτζούφλος και πολλοί ευγενείς εγκατέλειψαν την πόλη από τις χερσαίες πύλες προς τη Θράκη. Έτσι την επόμενη μέρα οι επιτιθέμενοι άρχισαν να προελαύνουν χωρίς να συναντήσουν ουσιαστική αντίσταση.

 Συνέπειες της Δ’ Σταυροφορίας

Πρώτη και κύρια συνέπεια της Δ’ Σταυροφορίας ήταν η άλωση της Κωνσταντινούπολης. Οι σφαγές και η λεηλασία των δημόσιων κτιρίων και των ιδιωτικών κατοικιών ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο. Άπληστοι και ακόρεστοι οι ιππότες της Δύσης επέπεσαν πάνω στα θαυμαστά πλούτη και τους θησαυρούς αιώνων της Κωνσταντινούπολης. Επίσης κατά τη διάρκεια της λεηλασίας πολλές βιβλιοθήκες λαφυραγωγήθηκαν και πολλά χειρόγραφα καταστράφηκαν, ενώ η Αγία Σοφία λεηλατήθηκε ανελέητα. Ακόμα πολύτιμα έργα τέχνης διοχετεύτηκαν στη Δύση και ιδιαίτερα στη Βενετία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: τα τέσσερα ορειχάλκινα άλογα που αποτελούσαν ένα από τα καλύτερα στολίδια του Ιπποδρόμου της Κωνσταντινούπολης μεταφέρθηκαν από τον Δάνδολο στην Βενετία, όπου και διακοσμούν σήμερα την εξώθυρα του καθεδρικού ναού του Αγίου Μάρκου της Βενετίας. Άλλη συνέπεια της Δ Σταυροφορίας ήταν το γεγονός ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαμελίζεται από τους Σταυροφόρους και αρχίζει η μακρά περίοδος της Φραγκοκρατίας στον ελλαδικό χώρο. Έτσι η Δ’ Σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 αποτέλεσε την αρχή του τέλους για τον βυζαντινό κόσμο. Παρ’ ότι η Κωνσταντινούπολη ανακτήθηκε προσωρινά το 1261 όμως είχε κλονιστεί τόσο πολύ ώστε δεν μπόρεσε αργότερα να αντισταθεί στους Τούρκους για να γίνει η οριστική της άλωση το 1453.

Θεοφίλης Βούης (Β΄1)

Σάββας Λελέκης (Β΄1)

 

Περί

Είμαι θεολόγος, εργάζομαι στο 2ο Γυμνάσιο Καλύμνου, Δωδεκάνησα και είμαι υπεύθυνη πολιτιστικού προγράμματος και έργου etwinning με θέμα μια διαδικτυακή εφημερίδα ελληνική με σχολεία της Ελλάδος και ευρωπαϊκή με κύρια γλώσσα τα αγγλικά και σε συνεργασία με 12 ευρωπαϊκά σχολεία και 10 ελληνικά. Στόχος μου είναι τα έργα αυτά να βοηθήσουν τα παιδιά να αγαπούν να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν με τρόπο ευχάριστο, να ψυχαγωγούνται κυριολεκτικά, να μάθουν να συνεργάζονται και να αναγνωρίζουν στο πρόσωπο του συμμαθητή τους το πρόσωπο του Θεού τους, δηλαδή ένα πρόσωπο ανεπανάληπτο σε αξία, μοναδικό και άξιο να μοιάσει στον Θεάνθρωπο Χριστό, προκειμένου η ζωή του να αποκτήσει το πραγματικό της νόημα : τη θέωση εν Χριστώ Ιησού.

Αναρτήθηκε στις Ιστορία

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Έγγραφα Αρχείων

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 15 ακόμα followers

Στατιστικά...
  • 44,888 επισκέψεις
kalymnosola

Όλα όσα συμβαίνουν στην Κάλυμνο

Marianna M.

Handmade jewelry with Polymer Clay and Macramé - Cavandoli knots - Χειροποίητα κοσμήματα με πολυμερή πηλό και Macramé – Cavandoli κόμπους

religious

A fine WordPress.com site

My Blog

The greatest WordPress.com site in all the land!

Il Blog di Tino Soudaz 2.0 ( un pochino)

Provando tanto, prima o poi riesco anche se tante cose continuo a non capirle

Α1 - 2ο Γυμνάσιο Καλύμνου

Ζώντας στην κοινωνία της Πληροφορίας

Twitterova družina

nove tehnologije u nastavi

Diving in the Oceans of Knowledge!

A Journey with Our Journal

"Η βασιλεία του Θεού εντός υμών εστιν..."

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ Ι.Μ. ΚΑΛΥΜΝΟΥ-ΛΕΡΟΥ-ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ

Effective Social Networking

How to be an Effective Member of the Top Social Networking Sites

kgerogianni

A topnotch WordPress.com site

ExploreDreamDiscover Talks

Travel, culture, food, and perception

taste of colours

everything has got taste

The Student Gazzete

Getting to know us

XML

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

WordPress.com News

Ζώντας στην κοινωνία της Πληροφορίας

The Student Gazette

Getting to know us

Gluten Free Gus

Baking Joy Into Every Gluten-free Bite

Αρέσει σε %d bloggers: